In 1400 is er sprake van "De capella te Bercheijn" waarmee berghem bedoelt wordt. De kapel lag vermoedelijk achter het huis Groot berghem 19 bij een waterput. Vanaf waar vroeger slagerij Peters was gevestigd liep een voetpad naar de kapel dat in de volksmond "kerkepad" werd genoemd. Hier is ook het beekje nog te zien dat ontspringt bij de plek waar de kapel stond.

Links beneden de Kapel en de put. Rechts de kerk en de Ulestraterhof.

De kapel is in 1580 bij de kerk van Meerssen ingelijft. In 1673 bleek de kapel totaal in verval te zijn geraakt. Of de kapel toen gerestaureert is, is niet bekend. 36 jaar later, in 1709 wordt nogmaals een verzoek ingedient bij de raad van state om de kapel te herstellen. Als reden wordt gegeven dat de mensen van Ulestraten onredelijk ver moeten reizen om een mis bij te wonen. Datzelfde jaar stelt de raad van staten een subsidie van 50 zilveren dukaten beschikbaar voor het nodige herstel.
Ook was er een klokketorentje aanwezig waarvan het "kloxke" in 1696 werd hergoten, samen met de klok van Meerssen. In maart 1814 wordt er melding gemaakt dat het klokje gebarsten was en nogmaals hergoten moest worden. In 1774 was koster A. Wilmar van meerssen verantwoordelijk voor "het opwinden en stellen der dorpshorlogerie".  
Van 1798 tot 1802 werdt de kapel door de fransen, onder aanvoering van Napoleon, gesloten. In die tijd werden er in het geheim in een schuur in Vliek missen opgedragen. De kapel is naar verluid pas in het begin van de 19de eeuw afgebroken nadat de eerste kerk van Ulestraten in gebruik werd genomen.

De kerk


De kerk werd gebouwd op door de familie De Sauveur, de bewoners van de Ulestraterhof, ter beschikking gestelde grond.

Redengevende omschrijving Rijksdienst voor de Monumentenzorg

Met elementen van de Neo-Gotiek rond 1904 naar een ontwerp van architect C.J.H. Franssen gebouwde ROOMS KATHOLIEKE KERK ter ere van de Heilige Catharina. De kerk is op een breed plateau in de heuvel gelegen.

Omschrijving:

De driebeukige basiliek telt vijf traveeën, een koor van twee traveeën en een driezijdige sluiting en een vierkante westtoren met ingesnoerde naaldspits en is geheel in baksteen opgetrokken. De daken zijn gedekt met leien, de dakranden zijn met zink bekleed. Slechts de waterlijsten, afzaten en profielen zijn van hardsteen, de gootlijst en de traceringen van de spitsboogvensters zijn van mergel. De kerk is geheel overwelfd met kruisribgewelven rustend op schalken. De westelijke traveeën van de zijbeuken zijn afgeschuind. Een doopkapel en een traptoren, beide op zeszijdige plattegrond, zijn aan weerszijden van de toren gebouwd. Aan de westzijde van het koor is de sacristie gebouwd, gedekt door een driezijdig zadeldak, en aan de oostzijde van het koor is een verwarmingshok, in een bouwlaag en met een plat dak gebouwd. Spitsboogvormige vensters met glas-in-lood en met een omlijsting in mergel. Rechthoekige houten deur met ijzerbeslag. Klokkenstoel met klok van P. Bisschops, 1814, 99 centimeter in diameter.

                                                                                                                                                                           Het interieur is nog grotendeels authentiek. De biechtstoelen zijn in uitbouwen tussen de steunberen ondergebracht. Van het INTERIEUR zijn onder meer van belang : het hoofdaltaar, beide zijaltaren, communiebanken, preekstoel, kerkbanken, orgeltribune en de meeste beelden daterend uit de bouwtijd. In het koor zijn vijf gebrandschilderde vensters, met scènes uit leven en lijden van Christus en het leven van Maria, uit het atelier van de gebroeders Nicolas te Roermond, deze dateren uit ca. 1905. De kerk heeft een deels originele plavuizenvloer. Maria-altaar en Catharina-altaar zijn uitgevoerd in hout. De kruiswegstaties zijn eveneens in hout uitgevoerd maar dateren uit ca. 1966 en zijn vervaardigd door Gène Eggen. Het houten Barbarabeeld is van oudere datum.  Tegen de buitengevel van de kerk staan twee grafkruisen (uit resp. 1630 en 1832) en op de helling van de heuvel aan de Catharinastraat staat een grafmonument van de familie Schoenmaeckers uit 1858.

Waardering:

De H. Catharinakerk van Ulestraten is van cultuurhistorische waarde als bijzondere uitdrukking van een geestelijke ontwikkeling. De parochiekerk bezit architectuur historische waarde vanwege haar belang voor de regionale geschiedenis van de architectuur, als voorbeeld van het oeuvre van architect C.J.H. Franssen en vanwege de esthetische kwaliteiten van het ontwerp. De kerk bezit ensemble waarde op grond van haar situering op een breed plateau in een heuvel in de kern Ulestraten. De kerk is eveneens van bijzondere betekenis voor het aanzien van de kern Ulestraten. Het object is tenslotte van algemeen belang op grond van de architectonische gaafheid van ex- en interieur en de zeldzaamheid.  (Datum: 12-03-1997).                  

Orgel

In 1836 werd in deze kerk een eenmanuaals orgel geplaatst, dat met veel kreunen dienst deed tot 1922, toen besloten werd om een harmonium aan te schaffen, aangezien er geen geld bleek te zijn voor de noodzakelijke herstellingen van het orgel; in 1955 plaatste Verschueren Orgelbouw (Heythuyzen) het huidige tweemanuaals orgel (overwegend voorzien van ouder pijpwerk).                

Bron: G.M.I.Quaedvlieg – Orgeldocumentatie Limburg (Stadsbibliotheek Maastricht)